English Czech Danish Dutch French German Italian Norwegian Spanish Swedish
Externe factoren PDF Afdrukken E-mail
De regenboogforel is een vis die extreem gevoelig is voor veranderingen in zijn omgeving. Het is daarom van belang te weten hoe deze vis reageert onder specifieke omstandigheden. U moet wel rekening houden dat de besproken omstandigheden voor forelvijvers gelden. Het gedrag van forellen in stromend water is net iets anders. Er is eigenlijk één gouden regel:Zijn de buitenlucht- en watertemperatuur laag dan zitten de forellen vlak onder het wateroppervlak en zodra deze temperaturen stijgen gaan de forellen het diepere water opzoeken.

Winter en voorjaar
Gedurende de winter en voorjaars-maanden is de watertemperatuur laag. Veel mensen gaan dan zeker niet naar een forelvijver, omdat ze van mening zijn dat de forel dan minder actief is en het gewoon te koud is. Jammer, want in deze perioden heb ik erg veel forel gevangen. De regenboogforel voelt zich namelijk erg op zijn gemak bij een lage watertemperatuur. Forellen zullen in de winter met name ondieper in het water zitten. U kunt deze forellen probleemloos met de bekende aassoorten vangen. Haal niet te snel de lijn in, want de forel is minder actief vanwege het koude water. Ook kunt u in deze tijd erg goed met een klein plugje vissen (niet groter dan 5 cm). Er zijn immers weinig insecten en de forel zal in deze periode op de kleine visjes jagen. Naarmate het seizoen vordert en de watertemperaturen omhoog gaan, zal het dieet van de forel meer uit insecten bestaan.

In de koude wintermaanden jaagt de forel ondieper en vlak aan de oevers. Vanwege het koude water is de forel trager en moet u niet te snel uw aas binnendraaien. Gebruik dunne nylon lijnen (het water wordt helder in de koudere maanden) om te voorkomen dat de forel deze ziet en de achtervolging afbreekt.

Zomer en herfst
Dit is toch de periode dat de meeste van ons met vismaten de forelvijvers bestormen. Daarom zal ik over deze periode iets meer vertellen. De omgeving- en watertemperaturen liggen vrij hoog gedurende deze periode. Forelvijvers zijn snel opgewarmd door de zon. En omdat regenboogforel niet zo erg van warm water houdt, zal hij in de warme maanden de koudere onderlaag van de vijver opzoeken. Gedurende deze periode geldt dus het tegenovergestelde ten opzichte van de koudere maanden: water en omgevingstemperaturen zijn hoog, dus de forel zit diep. Een uit-zondering is als de dagen bewolkt, mistig, regenachtig of vrij fris zijn. Hierdoor blijft het water de gehele dag koel, waardoor de vissen toch in de bovenlaag blijven jagen. Onder deze omstandigheden kunt u de gehele dag goed vangen. Ook hangt het af in welk dagdeel u gaat vissen, maar dit bespreek ik op de volgende pagina.Tijdens deze warme maanden komt de ware kracht van de regenboogforel om de hoek kijken. Deze forelsoort is namelijk het minst gevoelig voor warmte. Hij laat zich dus beter de gehele dag vangen en is hierdoor de ideale forel voor een forelvijver.

In de warme maanden van het jaar jagen de forellen verder van de kant af en zitten vaak in de inwaaihoek (hierover later meer) op insecten te wachten. Op het heetst van de dag gaan ze de diepte in. Ze kunnen goed tegen de warmte maar hebben het toch liever wat koeler.

Dagdelen
Waarom wordt er meer forel in de vroege en late uurtjes van de dag gevangen? Simpelweg, omdat op deze momenten de temperaturen veel aangenamer zijn om te jagen en het een stuk rustiger is aan de waterkant. Forel is namelijk een schuwe vis die het liefst onder bescherming van de schemering de waterkanten afjaagt. In het donker wil de forel ook prima bijten, want forellen kunnen uitstekend zien in het donker. De periode van de dag heeft dus invloed op het bijtgedrag van de forel.

Om de zichtbaarheid van het aas tijdens de donkere uurtjes te verhogen, kun je gebruik maken van lichtgevende kralen (Lumikralen). Deze zijn gemaakt van een fluorizerend materiaal dat oplicht als je er met een zaklampje op schijnt. Houdt er wel rekening mee dat je de kralen om de 10 minuten weer eventjes moet belichten.

In de vroege ochtend jagen de forellen in de, nog koele, bovenlaag van het water. In de late ochtend zal de zon het wateroppervlak verwarmen en komen er meer mensen aan de waterkant, waardoor de grotere vissen dieper en verder uit de kant gaan zitten. De kleinere forellen zullen dan nog even doorjagen. Gaat de temperatuur verder omhoog dan zullen de forellen in eerste instantie verstarren om daarna de diepte in gaan. Tijdens deze momenten van verstarring is de forel met geen mogelijkheid te verleiden tot aanbijten. Uit ervaring ligt deze periode tussen 11:00 en 13:00.In Nederland is dan bij de meest forelvisvijvers de eerste periode voorbij en mag de tweede groep mensen het proberen van 12:00 tot 17:00.In Duitsland kun je vaak de hele dag vissen en dan ga ik meestal even twee uurtjes lezen en eten, want vangen doe je echt niet. Als de forellen diep zitten en gewend zijn aan de nieuwe omstandigheden dan gaan ze weer actief jagen. Ditzelfde ritueel vindt plaats als de temperaturen weer gaan dalen. Dit is tegen de avond en de forel zal wederom verstarren en weer naar de boven zwemmen. Wat wel opvalt is dat de perioden dat de forellen jagen in de middag (als ze diep zitten) beduidend korter zijn dan die in de ochtend en avond. Houd hier rekening mee. Tegenwoordig kom ik pas om 13:00 aanrijden en ga eerst rondlopen om te kijken waar de vis zit, met welke techniek en met welk aas het beste is gevangen die dag. Met deze informatie en mijn ervaring vang ik meestal meer forel dan diegene die al eerder waren begonnen. Als u niet de energie of de tijd hebt om de hele dag te vissen adviseer ik om alleen in de vroege ochtend of tegen de avond (namiddag) te gaan.De forel jaagt dan, door de lagere temperaturen, veel actiever (in de bovenlaag) van het water.

Windrichting
Nu weten we dat de periode van het jaar, de omgevings- en watertemperatuur en de periode van de dag allemaal invloed hebben op het gedrag en de positie van de forel. Nu zijn we er nog één vergeten, namelijk de windrichting. Al het voedsel dat op het water terechtkomt zal uiteindelijk door de wind de zogenaamde inwaaihoek worden ingeblazen. Hier zal ook hoofdzakelijk de forel zitten, wachtend op een insect die per ongeluk in het water valt. Toch kunt u met deze informatie alsnog in de verkeerde hoek zitten. U zult namelijk de windrichting van de laatste vijf dagen bij moeten houden om een zuiver beeld te krijgen van de daadwerkelijke inwaaihoek.Kwam de wind in deze periode uit het oosten, dan ligt de inwaaihoek op het westen. Wat nu als halverwege de wind is gaan draaien? Ik gebruik vaak als regel (absoluut geen wet): twee dagen achter elkaar is dik voor elkaar. Is de wind de laatste dagen variabel, dan kunt u de hoek aanhouden waarbij de wind het laatst constant is geweest. De forel blijft met dit type weer gewoon op de oude plek. In het onderstaande plaatje ziet u hoe u het beste deze inwaaihoek kunt bevissen.

Ik kan me voorstellen dat u geen zin heeft een studie van de windrichting te maken, daarom kunt u ook het volgende doen: neem de tijd om het water te observeren. De forel verraadt zichzelf meestal wel. Waar u de meeste kringen of gespring ziet, daar zult u waarschijnlijk de beste kans hebben forel te vangen. Kunt u de forel moeilijk zien omdat de zon te fel schijnt, dan is een gepolariseerde zonnebril de oplossing. Deze haalt de schittering uit het water, zodat alles vlak onder het wateroppervlak perfect te zien is. Het plaatje laat het verschil zien.